در شكل زير به چرخه ي كار در يك سيستم اطلاعاتي جغرافيايي توجه كنيد.

1- ابتدا داده هايي از محيط جمع آوري مي شوند(مرحله ي 1)؛ سپس، داده ها به رايانه وارد و در آن ذخيره مي گردند(مرحله ي دوم). در مرحله ي 3 به دنبال خواست ها و نيازهاي كاربران و برنامه ريزان محيطي، اين داده ها در رايانه تجزيه و تحليل مي شوند و اطلاعات با تركيب مورد نياز و به شكل نقشه يا گزارش از خروجي هاي رايانه دريافت مي گردد (مرحله ي 4). اين خروجي ها مي توانند به صورت نقشه، متن، جدول، نمودار و ... باشند. در مرحله ي 5، كاربران از نتايج كار در طرح هاي خود استفاده مي كنند و به تصميم گيري مي رسند. بديهي است نتيجه ي تصميمات به اجرا در مي آيد و باعث تغيير محيط مي شود. مجموعه ي اين فرايند كه به صورت سيستمي عمل مي كند و جغرافي دان را در تصميم گيري ياري مي دهد، سيستم اطلاعات جغرافيايي ناميده مي شود. پنج مرحله ي اصلي يك سيستم اطلاعات جغرافيايي را به صورت ديگري در شكل زير مي بينيد.

بخش اول را منابع تأمين كننده ي اطلاعات يك سيستم تشكيل مي دهد

الف- منابع: نقشه ها مهم ترين منبع ورود داده ها در سيستم عاي اطلاعات جغرافيايي به شمار مي روند. اطلاعات نقشه اي به صورت رقومي شده در رايانه ذخيره مي شود و امكان تغيير و اصلاح و تكميل آن همواره وجود دارد. عكس هاي هوايي و تصاوير ماهواره اي نيز از منابع معتبر و مفيد يك سيستم اطلاعات جغرافيايي به شمار مي روند. اين منابع به ارتقاي كمي و كيفي اطلاعات مورد نياز سيستم اطلاعات جغرافيايي كمك مي كنند و در بازنگري نقشه و به روز آوردن و افزودن لايه هاي مختلف اطلاعات نقش بسيار مؤثري دارند. اطلاعات تصاوير ماهواره اي و هوايي نيز از طريق رقومي كردن يا اسكن كردن به سيستم هاي اطلاعات جغرافيايي وارد مي شود.

جداول از ديگر منابعي هستند كه آمارهاي مختلف پديده هاي طبيعي و انساني را در بر دارند. سيستم تعيين موقعيت جهاني نيز يك منبع اطلاعاتي ديگر است كه امكان تعيين موقعيت فرد را در 24 ساعت شبانه روز در هر نقطه ي كره ي زمين به كمك سيستم ماهواره اي فراهم مي سازد.

علاوه بر موارد ياد شده، گزارش هاي تصويري و حتي مشاهدات مستقيم و... نيز مي توانند اطلاعات مفيدي در اختيار يك سيستم اطلاعات جغرافيايي قرار دهند.

ب- ورودي: در مرحله ي ورود داده هاي مختلف، منابعي مثل نقشه، عكس، تصويرهاي ماهواره اي، جداول، داده هاي موقعيتي و گزارش هاي ميداني وارد رايانه مي شوند. اين داده ها از طريق اسكن كردن، كد بندي و... به سيستم راه مي يابند.

پ- پردازش: در اين مرحله،تجزيه و تحليل داده ها صورت مي گيرد؛ داده هايي كه به شكل هاي مختلفي وارد سيستم شده اند، مطابق اهداف كاربران، لايه بندي (طبقه بندي) مي شوند و تجزيه و تركيب صورت مي گيرد. در نهايت، از جمع بندي و تلفيق لايه هاي مختلف، لايه ي جديدي حاصل مي شود كه در برگيرنده ي اطلاعات دقيق و مورد نياز كاربران است(شكل زير).

ت- خروجي: در مرحله ي پاياني، نتيجه ي تجزيه و تحليل ها به صورت نقشه، نمودار، جدول و... توسط چاپگر يا رسام ترسيم مي شود و از سيستم رايانه اي دريافت مي گردد. خروجي ها ممكن است شامل لايه هاي منطبق شده ي داده هاي اوليه يا حاوي اطلاعات تركيبي جديد باشد. براي دريافت خروجي ها، لازم است كاربران و مديران سيستم اطلاعات جغرافيايي با يك ديگر مشورت كرده و با تشخيص نيازها، خروجي هاي مورد نظر را تعيين و سيستم را بر اساس آن تنظيم كنند.

نتايج نهايي حاصل از يك سيستم اطلاعاتي جغرافيايي كه به صورت هاي مختلف در دسترس قرار مي گيرد، در تصميم گيري برنامه ريزان و جغرافي دانان نقش زيادي دارد و آنان را در چگونگي اجراي طرح هاي مختلف ياري مي دهد. امروزه براي برنامه ريزي هاي گوناگون مثل برنامه ريزي هاي منطقه اي، ناحيه اي، شهري، روستايي و... از جمله مكان يابي اجراي طرح هاي عمراني يا شناسايي خطرهاي محيطي، ايمني و امنيت، عمران، كشاورزي، محيط زيست، مديريت آب، راه سازي و... از نتايج حاصل از سيستم اطلاعات جغرافيايي استفاده مي كنند (شكل‌هاي زير). ص 93تا98