فعل مجهول فعلي است كه فاعل آن حذف شده است و فعل مجهول به نائب فاعل كه در اصل مفعول به جمله است نسبت داده مي شود.

نائب فاعل ممكن است اسم ظاهر، ضمير بارز يا مستتر باشد.

طريقه ساخت فعل مجهول:

1- ماضي

براي مجهول كردن فعل ماضي بايد عين الفعل را مكسور و حروف متحرك ما قبل را مضموم كنيم. مانند:

نكته :

در فعل اجوف و ناقص حرف عله به ياء تبديل مي شود.

2- مضارع

براي مجهول كردن فعل مضارع بايد عين الفعل را مفتوح و حرف مضارعه را مضموم كنيم مانند:

نكته :

در فعل اجوف و ناقص حرف عله به الف تبديل مي شود.

از فعل لازم و امر نمي توان مجهول درست كرد.

زماني كه دو اسم به هم اضافه مي شوند اسم دومي مجرور مي شود. اسم اولي را مضاف و اسم دومي را كه مجرور شده است مضاف اليه مي گويند.

نكته :

در صورتي كه ضمير متصل جري و نصبي به اسم اضافه شود مضاف اليه مي شوند و محلاً مجرور مي شوند.

به كننده كار فاعل گفته مي شود و ممكن است 3 حالت داشته باشد.

انواع ضماير

ضماير دو دسته هستند:

وقتي ضماير منفصل رفعي در جمله ظاهر شوند غالباً نقش مبتدا يا تاكيد دارند. همچنين ممكن است ضمير فصل ( ضميري كه بين مبتدا و خبر يا اسم و خبر معرفه قرار مي گيرد) إنك انتَ العزيز الحكيم كه در اين جمه انتَ ضمير فصل است.

نكته :

ضمير نا تا وقتي در فعل ماضي فاعل است است كه حرف پيش از آن ساكن باشد در صورتي كه حرف پيش از آن منصوب باشد مفعول است . نا در فعل امر نيز مفعول است.