«حروف مشبهة بالفعل»

حروف مشبهة بالفعل مبتدا را منصوب و خبر را مرفوع مي‌كنند. به مبتدا، اسم و به خبر، خبر اين حروف گفته مي‌شود.

«انواع حروف مشبهة بالفعل»

إنَّ ، أنَّ ، كأنَّ ، لَيْتَ ، لكنَّ ، لَعَلَّ .

إنَّ و أنَّ

اين دو حرف براي ربط در جمله به كار مي‌روند و معادل حرف ربط «كه» در زبان فارسي‌اند. «إنَّ» در گذشته براي تأكيد نيز به كار مي‌رفته است كه امروزه فاقد اين كاركرد است از اين رو در متن‌هاي امروزين إنَّ را در آغاز كلام ترجمه نمي‌كنيم. مثال:

علمتُ أنَّ النصرَ قريبٌ (دانستم كه پيروزي نزديك است).

قلتُ إنَّ الكتابَ نافعٌ (گفتم كه كتاب سودمند است).

إنَّ سعيداً مشاعرٌ (سعيد شاعر است).

كأنَّ

«كأنَّ» براي تشبيه به كار مي‌رود و معناي آن «گويي كه، مثل اينكه، انگار كه» مي‌باشد.

مثال: كأنَّ الممرِّضَةَ اُختُ المريض (گويي كه پرستار خواهر بيمار است).

ليتَ، لعلَّ

«ليتَ» به عنوان قيد براي بيان آرزو و تمنّي (= اي كاش) و «لعلَّ» به عنوان قيد ظنّ و پندار (= شايد) به كار مي‌روند، مثال:

ليتَ البيتَ واسعٌ (اي كاش خانه بزرگ بود).

لَعَلَّ الفرجَ قريبٌ (شايد گشايش نزديك باشد).

در عربي به «ليت»، «حروف تمنّي» و به «لعلَّ» « حرف رجاء» گفته مي‌شود.

لكنَّ

به «لكنَّ» حرف استدارك مي‌گويند منظور از استدراك، رفع توهم است. مثلاً در جمله «الكتاب صغيرٌ ولكنّه مفيدٌ» اگر گوينده تنها به جمله « الكتاب صغيرٌ» اكتفا كند، ممكن است اين توهم را براي شنونده پديد آورد كه كتاب به جهت حجم اندكش سودمند، نيست، از اين رو با اضافه كردن جمله «لكنّه مفيدٌ» درصدد از بين بردن اين توهم است.