دوره‌ي سلجوقي را آغاز كاروانسراسازي دوره‌ي اسلامي مي‌دانند از كاروانسراهاي معروف:

رباط شرف در سرخس (موزه‌ي آجركاري)

دوره‌ي صفويه را عصر طلايي و شكوفايي احداث كاروانسراها در ايران مي‌دانند.

كاروانسراها به دو گروه عمده‌ي درون شهري و برون شهري تقسيم مي‌شوند.

1. كاروانسراهاي كوهستاني كه كاملاً پوشيده است. مانند: امام زاده هاشم در تهران – رشت.
2. كاروانسراهاي حاشيه‌ي خليج فارس كه فاقد حياط مي‌باشد.
3. كاروانسراهايي با پلان هشت ضعلي. مانند: انجيره – زين‌الدين – زيزه – امين آباد – خان خوره – ده بيد.
4. كاروانسراهاي دو ايواني. مانند: اقبال – دو كوهك – تينوش.
5. كاروانسراهاي چهار ايواني. مانند: زواره – مادر شاه يا هتل عباسي نطنز – يزد خواست – سن سن – چاكرو – ريوادو بستان – كوهپايه كاروانسراها داراي اطاق‌هاي انفرادي

در كاروانسراهاي برون‌شهري براي حفاظت بيشتر برج‌هاي نيم‌دايره‌ي بيرون آمده، جهت ديده‌باني ساخته شده است.

ايوان‌هاي ورودي با كاشي و آجر و گچ با مقرنس‌هاي ساد، تزئين شده است. كتيه‌اي در اطراف ايوان ورودي كه نام سازنده و باني با خط ثلث يا نستعليق نوشته شده موجود مي‌باشد. كتيبه‌ها در شيوه‌ي رازي از آجر و كاشي و در شيوه‌ي آذري و اصفهاني و قاجاريه از سنگ و كاشي است. دربهاي ورودي چوبي دو دسته‌اي بوده كه با گل ميخ‌هاي فلزي تزئين شده است. براي تزئين كاروانسراها در شيوه‌ي رازي از آجر و گره‌سازي با آجر و در شيوه‌ي آذري و اصفهاني از كاشي‌سازي استفاده مي‌شود.