ويژگى هاى محلول ها

1- محلول ها شفاف هستند و ماده‌ى حل شده در آنها قابل مشاهده نيست .

2- اگر مدتى محلول را در جايى ساكن قرار دهيم هيچ تغييرى در آن رخ نمى دهد و ذرات حل شده با گذشت زمان ته نشين نمى شوند پس محلول ها پايدار هستند .

3- محلول ها كاملاً همگن و تك فازى هستند يعنى خواص آن از يك نقطه به نقطه‌ى ديگر هيچ تفاوتى ندارد .

4- ذرات حل شونده از كاغذ صافى عبور كرده و آنها را بدين طريق نمى توان جدا سازى كرد .

5- نور را از خود عبور مى دهند اما آن را پخش نمى كنند يعنى هنگام عبور نور از آن مسير نور مشخص نيست .

ويژگى كلوئيد ها

كلوئيد حداقل از دو فاز يكى فاز پراكنده شونده و ديگرى فاز پراكنده كننده تشكيل شده است مثلاً در كلوئيد نشاسته در آب ذره هاى نشاسته فاز پراكنده شونده و آب فاز پراكنده كننده است .

شباهت هاى محلول و كلوئيد

1- هر دو شفاف هستند و نور را از خود عبور مى دهند .

2- هر دو پايدارند و ذرات موجود در آنها با گذشت زمان ته نشين نمى شوند .

3- محلول ها از كاغذ صافى عبور مى كنند و ذره هاى كلوئيدى نيز معمولاً مى توانند از كاغذ صافى عبور كنند .

تفاوت هاى محلول و كلوئيد

1- ذره‌هاى يك محلول بسيار ريز بوده و به صورت يون ها يا مولكول‌هاى مواد حل شونده مى‌باشند اما ذره‌هاى كلوئيدى معمولاً به صورت مجموعه دور هم انباشته شده‌اند و 10 تا برابر بزرگ تر از انواع يون ها و مولكول هاى حل شونده در محلول هستند .

2- بر خلاف محلول ها كلوئيدها مسير نور درون خود را مشخص مى كنند در واقع ذره هاى كلوئيدى نور را پخش مى كنند اين پخش نور به وسيله ذره هاى كلوئيدى را اثر تيندال گويند.

3- در شرايط ويژه مثل سرد يا گرم كردن يا در مجاورت يك الكتروليت ذره هاى كلوئيدى به يكديگر چسبيده و ته نشين مى شوند اين فرآيند لخته شده نام دارد . در حالى كه ذرات حل شونده در محلول تحت اين شرايط ته نشين نمى شوند .

4- محلول ها كاملاً تك فازى و همگن هستند در حالى كه كلوئيدها حداقل ازدو فازتشكيل شده اند .

ويژگى هاى امولسيون

هنگامى كه دو مايع مخلوط نشدنى را باهم مخلوط كنيم به صورت دو لايه جدا از هم در مى‌آيند حال اگر مايع سومى به اين دو مايع اضافه كرده و آنها را مخلوط كنيم مايع سوم مانع از دو فازى شدن دو مايع اول شده و آنها را در مجاور هم نگه مى دارد به مايع سوم عامل امولسيون كنند و مخلوط سه ماده را امولسيون گويند .

صابون و نقش امولسيون كنندگى آن

چرك لباس و پوست بدن از جنس چربى است كه در آب حل نمى شود براى برداشتن بهتر چرك ها بايد امولسيون پايدارى از چرك ها در آب ايجاد كرد اين كار به كمك پاك كننده ها كه صابون يكى از رايج ترين آنهاست انجام مى شود صابون نمك سديم يا پتاسيم اسيدهاى چرب است اگر صابون نمك سديم اسيد چرب باشد صابون جامد و اگر نمك پتاسيم اسيد چرب باشد صابون مايع است. جزء آنيونى صابون دو قسمت دارد يك قسمت زنجير هيدروكربنى آب گريز است و سرنا قطبى صابون را تشكيل مى‌دهد اين قسمت در حلال هاى ناقطبى حل مى‌شود. قسمت ديگر صابون سه قطبى و آب دوست آن است اين قسمت مولكول در حلال‌هاى قطبى مانند آب حل مى‌شود.

اسيد هاى چرب از جمله اسيدهاى آلى هستند كه در روغن هاي گياهى يا در چربى جانوران يافت مى شوند . اين تركيب ها داراى زنجير هيدرو كربن سير شده يا سير نشده‌ى بزرگ با 4 تا 22 اتم كربن هستند . همان طور كه مى دانيد اسيدهاى آلى گروه عاملى كربوكسيل دارند .

در صابون ها معمولاً طول زنجير هيدروكربنى 17 است يعنى 17 اتم كربن دارد .

پاك كننده هاى غير صابونى

در اين پاك كننده ها به جاى گروه كربوكسيل صابون گروههاى ديگرى از جمله گروه سولفونات ها به كار رفته است . سديم دودسيل بنزن سولفونات نمونه اى از پاك كننده هاى غير صابونى است . در اين پاك كننده ها چربى به زنجير آلكيل مى چسبد و گروه سولفونات كه انتهاى باردار صابون را تشكيل مى دهد سبب حل شدن چربى ها در آب مى شود شكل زير ساختار سديم دودسيل بنزن سولفونات را نشان مي‌دهد.

زنجير هيدروكربنى پاك كننده‌ى هاى غير صابونى معمولاً 12 كربن دارد .

برترى پاك كننده هاى غير صابونى

آب سخت غلظت بالايى از يون دارد . وقتى صابون در اين نوع آب وارد شود يون هاى جاذبه‌ى قوى با قسمت يونى صابون برقرار مى‌كنند و جايگزين يون‌هاى در آن مى شوند و صابون نا محلول تشكيل مى دهند .

در پاك كننده هاى غير صابونى از گروه سولفونات به جاى گروه هيدروكسيل استفاده شده است . گروه سولفونات بر خلاف گروه كربوكسيل با يون هاى تركيب هاى محلول مى دهد . به همين دليل پاك كننده هاى غير صابونى به خوبى در آب كف مى كنند .

حركت براونى در كلوييدها

ذره هاى كلوييدى به طور پيوسته و نامنظم در حال تغيير مسيراند . اين ذرات هنگامى كه به هم مى رسند به دليل بارهاى همنامى كه در سطح ذرات وجود دارد در برخورد با يكديگر تغيير مسير مى دهند به اين حركت دائمى و نامنظم ذره هاى كلوييدى حركت براونى مى گويند .

ويژگى هاى سوسپانسيون

1- سوسپانسيون مانند محلول و كلوييد مخلوطى همگن نيست بلكه مخلوطى ناهمگن است كه در آن مجموعه اى از ذرات جامد در حلال معلق اند .

2- اندازه‌ى ذرات در سوسپانسيون از اندازه‌ى ذرات در كلوييد و محلول بزرگ تر است و با چشم ديده مى شود .

3- ذرات سوسپانسيون از كاغذ صافى عبور نمي كنند .

4- سوسپانسيون ها پايدار نيستند و ذرات تمايل به ته نشين شده دارند .

5- پخش نور در سوسپانسيون كاملاً محسوس است .

اندازه ذرات مخلوط هاى مختلف بر حسب متر