امروز جمعه 15 آذر 1387

 

 
 



 
Red Pink Green Brown BlueLight Blue BlueDark



تعداد بازديد تا كنون: 2252 بار
عنوان : معرب و مبني

معرب به كلمه اي مي گويند كه حركت آخر آن تغيير كند مثل: اسم حَسن در مثالهاي زير:

جاء حسنٌ ،‌ضربتُ حسناً ،‌ ذهبتُ عند حسنٍ

در مثالهاي زير مشاهده مي كنيم ،‌اعراب فعل مضارع هم تغيير مي كند و متوجه مي شويم كه فعل مضارع هم مانند بعضي اسمها معرب است:

يَكتُبُ ،‌ لا يَكتُبْ ،‌ لن يكتُبَ كه فعل مضارع به ترتيب مرفوع،‌مجزوم و منصوب است.

مبني به كلماتي مي گوييم كه اعراب آنها تغيير نكند يعني حركت آخر آن همواره ثابت است ،‌مثل:‌

جاءَ هُوَ ،‌رأيتُ هُوَ ،‌ذهبتُ إلي هُوَ ، مشاهده مي كنيم اعراب هُوَ در تمام حالات ثابت ماند و تغييري نكرد.

نكته :‌ وقتي به يك كلمه مبني مي رسيم بايد ببينيم مبني بر فتح ،‌ضمّ ،‌ كسر يا سكون است،‌مثلاً :‌ إجْلِسْ ،‌ أينَ ، نَحنُ ، لِ به ترتيب مبني بر سكون ،‌ فتح ،‌ضمّ و كسر است.

اقسام اسامي مبني :

1)‌ تمامي انواع ضمير اعمّ از متصل و منفصل ،‌ 2) اسامي موصول به جز اقسام مثنايشان 3) اسامي اشاره به جز اقسام مثنايشان 4) اسامي شرط ، اسمهاي غير متصرف و مبني هستند كه در اول كلام مي آيند و دو جمله را به هم مرتبط مي كنند كه جمله ي اول را شرط و جمله ي دوم را جواب شرط مي نامند و مهمترين آنها عبارتند از :‌ «مَنْ (هركس) ، ما (هرچه) ، متي(هروقت) ، أينما ،‌ أينَ ، حيثُما (هرجائي كه) ،‌ مَهْما(هروقت) ، كيفما(هرطور) ، إذاما(اگر).

5) برخي از ظروف ،‌ ظروف به اسمهائي گويند كه زمان يا مكان انجام كاري را نشان مي دهند. مثل:

«رأيتُ علياً أمسِ»أمسِ ظرف زمان است، «جلستُ امامَ صديقي» امامَ ظرف مكان است.

ظروف مبني عبارتنداز : «أينَ (هرجا) ، حيثُ (جائيكه) ، إذ ، إذا (هرگاه)، أيّان (هرگاه) ، لدن ، (نزد) ، قطُّ (هرگز) ، الآن ، مَعَ (باهم) .....

6) اسامي استفهام «أينَ (كجا) ،‌كيفَ(چگونه) ، متي(كي؟ ) ، ما(چه چيز) ، مَنْ(چه كسي) ، كم(چه قدر) ، أيّان (چه وقت).

7) اعداد از «11 تا 9» به جز عدد (12) كه معرب است ، أحَدَ عَشَر ، ثلاثة عَشَرَ ، اربعَةَ عَشَرَ ،‌ خَمْسَةَ عَشَرَ .... تسعة عَشَرَ» همگي مبني و هر دو جزءشان مبني بر فتح است امّا «اثنا عَشَرَ» (12) معرب است.

اقسام افعال مبني:

1) كليه ي فعلهاي ماضي ، مثل : ضَرَبَ ،‌كتبتُما ، أكلْتُ ، انْتَظَرَ ....

2) فعل امر حاضر ،‌مثل : إضْرِبْ ، ناصِرْ ، اُكتُبْ ....

3) دو صيغه ي جمع مؤنث غايب (6) و جمع مؤنث مخاطب (12) فعل مضارع ، مثل : يَذْهَبْنَ ، تَذْهَبْنَ .

نكته : هرگاه نون تأكيد «نَّ» به صيغه هاي (13 - 14 – 7- 4- 1) فعل بچسبد فعل مضارع را مبني بر فتح مي گرداند: تكتُبَنَّ ، مبني بر فتح است.

اقسام حروف مبني :

حروف به تمامي مبني هستند.

نكته : كلمات مبني اگر نقشي در جمله داشته باشد اعراب آنها محلي است، مثل:

در اينجا لازم مي دانم اشاره اي به اصطلاح اسامي منصرف و غيرمنصرف داشته باشم:

اسامي معرب علاوه بر تقسيم بندي هاي ديگر به دو قسم منصرف و غير منصرف نيز تقسيم بندي مي شوند:

اسم منصرف : اسم معربي است كه تنوين و تمامي حركات اعراب را مي پذيرد مثلاً محمد، كتاب ، معلم .... همگي اسامي معرب منصرف هستند.

اسم غير منصرف: اسم معربي است كه تنوين و كسره را نمي پذيرد و انواعي دارد كه به شرح زير است:

1- تمامي اسامي عَلَم مؤنث: فاطمة ، مريم ، زهراء .....

2- اسامي شهرها،‌كشورها و قبايل : ايران ، اصفهان ، قريش ، بيروت ....

3- تمامي اسامي عَلَم «غير عربي» : اسماعيل، يعقوب، ابراهيم، يوسف ...

4- اسامي عَلَمي كه "ان" زائده ختم شوند: عمران ، عُثمان، سليمان ....

5- اسامي عَلَمي كه بر وزن فعل باشند : يزيد ، أحْمَد ...

6- صفتي كه بر وزن فَعْلان و مؤنث آن بر وزن باشد: سَكْران ،

7- صفتي كه بر وزن أفْعَل و مؤنث آن بر وزن فَعْلاء باشد: أَحْمَر، حَمْراء

8- تمامي اسامي كه به (اء) زائده و الف مقصوره زائده ختم شده باشند ، خواه مفرد باشند مثل : زهراء و و خواه جمع باشند مثل : خطباء و ، خواه علم باشند،‌مثل : و زكرياء و خواه صفت باشند مثل : و خضراء.

9- جمعهاي مكسري كه بر وزن مفاعِل يا مفاعيل و يا اوزاني شبيه به اين دو وزن به اين صورت كه الف ، حرف سوم آنها باشد و دو يا سه حرف بعد از الف واقع شده باشد نيز جزء غير منصرفها هستند مثل: مصابيح ، مساجِد ، مفاتيح، شواهِد ، مراحِل.....

نكته : اسامي غير منصرف اگر "ال" داشته باشند و يا مضاف واقع شوند، فقط كسره را مي پذيرند.

ذهبتُ عنْد أصدقاءَ – ذهبتُ عند الخطباءِ

نكات تستي مرتبط
معرب و مبني (1808) : «معرب و مبني» معرب: کلماتي که حرکت حرف آخر آن بر حسب نقششان تغيير مي‌کند. مثلاً در...
معرب و مبني ( 2 ) (2190) : براي بهتر فهميدن اين تست و تست هاي مشابه، مبحث ( معرب و مبني ) را با هم مرور خواهيم كرد. مع...
اقسام اعراب (2273) : اقسام اعراب: اعراب از نظر ظهور حركات در پايان كلمه بر چهار گونه است : اعراب اصلي ، اعراب ف...
لاي نفي جنس ( 3 ) (1796) : «لاي» نفي جنس «لاي» نفي جنس براي نفي مطلق به كار مي‌رود و معادل «هيچِ» تأكيدي در زبان فارسي...
مفعول‌فيه (ظرف): (2165) : مفعول‌فيه (ظرف): «مفعول‌فيه» يا «ظرف» اسم زمان يا مكاني است كه نشان‌دهنده زمان يا مكان انجا...
منادي (1846) : منادا اسمي است که بعد از حرف ندا قرار مي گيرد که مهم ترين آنها (يا / أ / ا ) مي باشد. منادا...
مفعولٌ فيه و مفعولٌ معه (2501) : مفعول فيه اسمهايي كه مكان و زمان وقوع فعل را مي رسانند و متضمن معني" في" هستند مفعول في...
تجزيه و تركيب (3673) : تجزيه و تركيب : با توجه به اين كه تجزيه و تركيب در واقع كل قواعد آموخته شده مي‌باشد و اكثر ...
لاي نفي جنس (2155) : لاي نفي جنس كه در فارسي آنرا به معني " هيچ نيست " ترجمه مي كنيم مانند " إنَّ " عمل مي كند يعني ا...
انواع لا (2031) : انواع لا : لاي نهي: لايي که بر سر شش صيغه مضارع مخاطب مي آيد موجب مجزوم شدن فعل مي شود. ...

جستجوي نكات تستي
كليه مقالات

جديدترين مقالات :

لفيف مفروق و مقرون
لفيف مفروق: فعل معتلي است در حرف عله نزديک به هم داشته باشد. مثل: لفيف مفروق ترکيبي از مثال و ناقص مقرون ترکيبي از اجوف و ناقص است در لفيف مفروق قوانين مثال و ناقص را اجرا مي کنيم، امّا در

اعلال
«ودع» يک فعل معتل است از نوع مثال: (فعل معتلي است که اولين حرف اصلي آن حرف علّه باشد. مثال يا واوي است و يا «يايي» فعل هاي مثال واوي داراي دو وزن بيشتر نيستند. يا «فَعَلَ» «يفْعِلُ» که اکث

اسم منسوب
اسم منسوب: اسم منسوب اسمي است که بر نسبت دادن اسمي به اسم ديگر دلالت مي کند، مانند: نسيمُ ربيعيٌّ : نسيم بهاري (ربيعيٌّ: اسم منسوب است که «نسيم» را به «ربيع» نسبت داده ايم.) ساختن ا

اسم مصغّر
«اسم مصغّر» اسمي که مفهوم خُردي و کوچکي را برساند «اسم مُصَغَّر» ناميده مي شود. اسم مصغّر براي بيان کوچکي، نزديکي مکاني يا زماني، ابراز محبّت يا توهين يا تحقير يک فرد نيز به کار مي رود. «س

مضافٌ اليه
مضافٌ اليه مضاف اليه اسمي است که در پي اسم ديگري (مضاف) بيايد و آن اسم بدان نسبت داده شود، مانند: کتابُ عليٍ، قلمُ سعيدٍ. در اين مثال، «علي» و «سعيد» مضاف اليه اند و کلمه هاي «کتاب» و «قلم» به آ

  1     2     3     4     5   صفحه بعد ... صفحه آخر

براي استفاده از ساير امكانات پارسي تست، عضو پارسي تست شويد.



© كليه حقوق اين نرم افزار متعلق به شركت ارتباطات راهبردي پارسيان و آموزشگاه الكترونيك کنکور پارسي تست مي باشد