ضماير موصولي و جمله واره‌هاي وصفي

به اين مثال دقت کنيد.

تعريف: يک جمله واره وصفي مشخص مي‌کند که کدام شخص يا چيز مد نظر گوينده است. جمله واره‌هاي وصفي همچون صفت عمل مي‌کنند با اين تفاوت که صفت قبل از اسم مورد نظر مي‌آيد اما جمله واره وصفي بعد از اسم مد نظر قرار مي‌گيرد. جمله واره‌هاي وصفي اغلب بواسطه ضماير موصولي (… / that / which / who ) به اسم ما قبل خود (اسم مورد توصيف) متصل مي‌شوند. ضماير موصولي از آن جهت به اين نام خوانده مي‌شوند که اولا جانشين اسم در جمله واره وصفي شده‌اند (ضمير) و ثانيا وصل کننده جمله واره وصفي با اسم مورد توصيف هستند(موصول).

طبقه بندي ضماير موصولي:

1- ضماير موصولي فاعلي: هرگاه ضمير موصولي جانشين فاعل در جمله واره وصفي شود در صورتي که اسم مورد توصيف "انسان" باشد از "who" يا "that" و در صورتي که آن اسم "غيرانسان" باشد از "which " يا "that" استفاده مي‌کنيم. توجه کنيد که معادل اين ضماير موصولي در فارسي کلمه ربط "که" مي‌باشد.

مثال: به اين دو جمله دقت کنيد.

اکنون اگر بخواهيم دو جمله فوق را با يک ضمير موصولي با هم ترکيب کينم اين گونه خواهد شد.

- همانطور که مشاهده مي‌کنيد در اين مثال ضمير موصولي who يا that جانشين فاعل در جمله دوم (he) گرديده است.

نکته: در حالت فاعلي هميشه بعد از ضمير موصولي، فعل قرار گرفته است.

2- ضماير موصولي مفعولي : در صورتي که ضمير موصولي جانشين مفعول در جمله واره وصفي گردد براي اسم انسان از "whom" يا "that " و براي اسم غير انسان از "which" يا "that" استفاده مي‌کنيم. همانطور که مي‌بينيد "that" بين همه موارد مشترک است.

مثال: به اين دو جمله نگاه کنيد.

اسم مورد توصيف (man) در جمله دوم مفعول واقع شده است (him) و لذا اگر بخواهيم اين دو جمله را ترکيب کنيم . بايد از يک ضمير موصولي مفعولي مختص انسان استفاده کنيم.

همانگونه که ملاحظه مي‌کنيد در اين جمله واره وصفي ضمير موصولي whom يا that جانشين him (ضمير مفعولي) در جمله دوم گرديده است.

معني: مردي که شما ديروز ديديد انگليسي درس مي‌دهد.

نکته: در حالت مفعولي بعد از ضمير موصولي مستقيما فاعل قرار مي‌گيرد.

3- ضماير موصولي ملکي: در اين حالت ضمير موصولي جانشين صفت ملکي شده است و لذا بعد از ضمير موصولي مستقيما يک اسم قرار مي‌گيرد. مهمترين ضمير موصولي ملکي "whose" مي‌باشد.

کاربرد حروف اضافه در جمله واره‌هاي وصفي:

1- در صورتي که ضمير موصولي whom باشد، مي‌توان حرف اضافه را قبل از ضمير موصولي و يا در آخر جمله واره وصفي قرار داد.

2- در صورتيکه ضمير موصولي which باشد نيز مي‌توان حرف اضافه را قبل از ضمير موصولي و يا در آخر جمله واره وصفي قرار داد.

3- در هنگام استفاده از ساير ضماير موصولي نمي‌توان از حروف اضافه قبل از ضمير موصولي استفاده کرد.

نکته پاياني: غير از ضماير موصولي مطرح شده، ضمير موصولي "where" نيز وجود دارد که هنگام توصيف يک مکان از آن استفاده مي‌شود.