| تعداد بازديد تا كنون: 1560 بار |
| عنوان : فعلهاي چند مفعولي |
|
«فعلهاي تصيير» فعلهايي هستند كه به معني گرداندن، تبديل كردن و دگرگون كردن كسي يا چيزي از حالي به حال ديگر به كار ميروند. مهمترين افعال تصيير عبارتند از:
| «جَعَلَ، صَيَّرَ – إتَّخذ، ترَك» مثال: | صيّرتُ القُماشَ ثَوْباً (پارچه را به لباس تبديل كردم) | «فعلهاي قلوب» فعلهايي هستند كه به معني گمان و تعيين به كار ميروند، مانند:
| ظَنَّ، خالَ، حَسيبَ، (پنداشتن، گمان كردن) و عَلِمَ، وَجَدَ، (دانستن، تعيين كردن) مثال: | ظننتُ الجوُّ ماطِراً (پنداشتم كه هوا باراني است)
| علِمتُ القطارَ سريعاً (دانستم كه قطار تندرو است)
| | به دو گروه تقسيم ميشوند:
| الف)فعلهايي كه دو مفعولشان در اصل مبتدا و خبر بودهاند. به بيان ديگر فعلهايي كه بر سر مبتدا و خبر درآمدهاند و آنها را به عنوان دو مفعول منصوب كردهاند؛ مانند: «علِمتُ» در جملهي زير:
| علِمتُ عليّاَ شاعراَ (دانستم كه علي شاعر است) |
در اين مثال، «علياً» و «شاعراَ» در اصل مبتدا و خبر بودهاند، «علِمتُ» بر سر آنها درآمده و آنها را به عنوان دو مفعول، منصوب كرده است.
| تركيب جمله: | علِمتُ: فعل و فاعل، علياً: مفعول به اوّل، شاعراً مفعول به دوم فعلهايي كه دو مفعولشان مبتدا و خبر بوده اند، دو قسماند: «افعال تصيير» | ب) فعلهايي كه دو مفعولشان در اصل مبتدا و خبر نبودهاند، مانند:
| أعطي، مَنَحَ (تقديم كردن، دادن چيزي به كسي)، مَنَعَ (باز داشتن كسي از چيزي)، عَلَّمَ (آموختن، ياددادن چيزي به كسي)، كشاد پوشاندن كسي را چيزي)، مثال: |  | | مهمترين فعلهاي سه مفعولي چنيناند: | أنْبَأ، أعْلَمَ، خَبَّرَ، أخْبَرَ، نَبَّأ، حدَّثَ، أري (خبر دادن، آگاه كردن) | مثال: |  |
|